drop down menu

Τετάρτη, 6 Ιανουαρίου 2016

Ο ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΘΕΟΦΑΝΕΙΩΝ ΣΤΟ ΚΟΡΘΙ ΤΗΣ ΑΝΔΡΟΥ





Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος πραγματοποιήθηκε στην περιοχή του Όρμου Κορθίου ο Αγιασμός των Υδάτων, κατά την παράδοση.
η εικόνα της Βαπτίσεως

Μετά τον καθιερωμένο εντός της εκκλησίας, έγινε και στην θάλασσα, στη σκάλα του παλιού λιμανιού της περιοχής.
 
Στην λειτουργία παρευρέθηκαν και συλλειτούργησαν ηγούμενοι από τη Μονής Παναχράντου, όπως είθισται τα τελευταία χρόνια.
Κατά τον ψαλμό του Απολυτίκιου «…και το Πνεύμα εν είδει περιστεράς…», αφέθηκαν λευκά περιστέρια, τα οποία πέταξαν ψηλά πάνω από το πλήθος κόσμου που είχε συγκεντρωθεί στο λιμανάκι.
το λευκό περιστέρι πετάει ψηλά πάνω από το πλήθος

Ο καιρός ήταν συννεφιασμένος, αλλά οι νότιοι άνεμοι που έπνεαν στην περιοχή, έκαναν την ατμόσφαιρα αρκετά ζεστή για την εποχή.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η θερμοκρασία εντός και εκτός της θάλασσας ήταν υψηλή!
η Κάτια φτάνει πρώτη το Σταυρό

 Αυτό δεν πτόησε τους 5 θαρραλέους νέους που βούτηξαν για τον σταυρό. Ήταν ο Γιώργος, ο Μιχάλης, ο Βίκτωρας, ο Δημήτρης και η Κάτια.
κρατώντας το Σταυρό όλοι μαζί

Αθλητές θαλασσίων σπορ οι περισσότεροι, συνηθισμένοι στις θερμοκρασίες αυτές, δεν φάνηκαν να ενοχλούνται από την ψυχρολουσία.
η Κάτια, ο Γιώργος, ο Μιχάλης, ο Βίκτωρας και ο Δημήτρης

Η πρώτη που έφτασε το σταυρό ήταν η Κάτια, αθλήτρια του αθλήματος της ιστιοσανίδας, με διακρίσεις στην Ελλάδα.
η Κάτια κρατώντας το Σταυρό

Μετά, όπως συνηθίζεται, με το σταυρό όλοι μαζί γύρισαν τα σπίτια και τα μαγαζιά της περιοχής για να προσκυνήσει ο κόσμος. 
 
Λατρευτικές παραδόσεις Θεοφανίων - Φυγή καλικάντζαρων
Η εορτή των Θεοφανίων περικλείει και πολλές εκδηλώσεις που αποτελούν διαιώνιση αρχαίων (ελληνικών) εθίμων. Για μερικές μάλιστα περιφέρειες της Μακεδονίας (Δυτικής) αποτελούν τη μεγαλύτερη γιορτή του έτους και κάθε καινούργιο ρούχο το «πρωτοφορούν στα Φώτα για να φωτιστεί»..
Βασική τελετουργία των Θεοφανίων είναι ο «αγιασμός των υδάτων» με τη κατάδυση του Σταυρού κατά μίμηση της Βάπτισης του Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό. Στην ελληνική εθιμολογία όμως, ο εν λόγω Αγιασμός έχει και την έννοια του καθαρμού, του εξαγνισμού των ανθρώπων καθώς και της απαλλαγής του από την επήρεια των δαιμονίων. Η τελευταία δε αυτή έννοια δεν είναι ασφαλώς αυστηρά χριστιανική, αλλά έχει ρίζες στην αρχαία λατρεία. Στα περισσότερα μέρη της Ελλάδας ο αγιασμός γίνεται για πρώτη φορά (στις μέρες αυτές) τη παραμονή των Θεοφανίων που λέγεται «μικρός αγιασμός» ή «Πρωτάγιαση» ή «Φώτιση». Με τη πρωτάγιαση ο ιερέας γυρίζει όλα τα σπίτια και με το Σταυρό και ένα κλωνί βασιλικό «αγιάζει» ή «φωτίζει» (ραντίζει) τους χώρους των σπιτιών. Η πρωτάγιαση είναι και το αποτελεσματικό μέσο με το οποίο τρέπονται σε άγρια φυγή οι καλικάντζαροι εκτός από το άναμμα μιας μεγάλης υπαίθριας φωτιάς.
Ανήμερα των Θεοφανίων γίνεται η κατάδυση του Σταυρού στη Θάλασσα ή σε γειτονικό ποταμό ή λίμνη ή και στην ανάγκη σε δεξαμενή (όπως στην Αθήνα). Η κατάδυση του Σταυρού, κατά τη λαϊκή πίστη δίνει στο νερό καθαρτικές και εξυγιαντικές ικανότητες. Οι κάτοικοι πολλών περιοχών μετά τη κατάδυση τρέχουν στις παραλίες της θάλασσας ή στις όχθες ποταμών ή λιμνών και πλένουν τα αγροτικά τους εργαλεία ακόμη και εικονίσματα. Κατά τη κοινή λαϊκή δοξασία ακόμη και τα εικονίσματα με το πέρασμα του χρόνου χάνουν την αρχική δύναμη και αξία τους που την αποκτούν όμως εκ νέου από το αγιασμένο νερό.
Αυτή ακριβώς η διαδικασία δεν αποτελεί παρά μόνο ακριβώς πιστή επιβίωση των αρχαίων δοξασιών. Οι αρχαίοι π.χ. Αθηναίοι είχαν τη τελετή (διαδικασία) των γνωστών «Πλυντηρίων» όπως την αποκαλούσαν κατά την οποία μετέφεραν «εν πομπή» στην ακτή του Φαλήρου το άγαλμα της Αθηνάς. Εκεί το έπλεναν με θαλασσινό νερό για να το καθαρίσουν από ρίπους και να ανανεωθούν οι ιερές δυνάμεις του αγάλματος.
Σήμερα οι γυναίκες πολλών περιοχών επαναλαμβάνουν αυτό το αρχαίο έθιμο το πλύσιμο των εικόνων συνδυαζόμενο όμως και με άλλες πράξεις της μεσαιωνικής και αρχαίας μαγείας. Όπως στη Πλάκα της Μυτιλήνης που την ώρα που βουτούν οι βουτηχτάδες να πιάσουν τον Σταυρό οι γυναίκες την ίδια στιγμή «παίρνουν με μια κρατούνα (= νεροκολοκύθα) νερό από 40 κύματα κι έπειτα με βαμβάκι που βουτούν σ΄ αυτό καθαρίζουν τα εικονίσματα χωρίς να μιλούν σε όλη αυτή τη διαδικασία («άλαλο νερό») και στη συνέχεια το νερό το ρίχνουν σε μέρος που δεν πατιέται (σε χωνευτήρι της εκκλησίας)».
Πηγή: wikipedia

πρώτη δημοσίευση Εν Άνδρω

Τρίτη, 5 Ιανουαρίου 2016

ΟΙ ΚΑΛΙΚΑΝΤΖΑΡΟΙ ΑΝΑΣΤΑΤΩΣΑΝ ΤΟ ΚΟΡΘΙ

Οι καλικάντζαροι αναστάτωσαν το Κόρθι 

μικροί και μεγάλοι, με πολύ κέφι συμμετείχαν ντυμένοι
Στις 5 Ιανουαρίου 2016 μετά τις 7,00 το βράδυ, φωνές, τσαμπούνες, σφυρίχτρες, κουδούνια ξεσήκωσαν τον πεζόδρομο του Όρμου Κορθίου! 
με την συνοδεία τσαμπούνας από τον Θανάση Καρπούζη
Ήρθαν οι καλικάντζαροι και είχαν πολύ όρεξη για σκανδαλιές!
τα μαγαζιά άνω κάτω ...

Από τα στενά πετάγονταν, χόρευαν με τον κόσμο, έμπαιναν στα μαγαζιά, ανακάτευαν τα πράγματα, μουτζούρωναν πρόσωπα, πείραζαν όλους τους παρευρισκόμενους! 

Αφού πέρασαν από όλα τα μαγαζιά και άφησαν πίσω τους έναν χαμό, κατέληξαν στην πλατεία όπου άναψαν μια τεράστια φωτιά , χόρεψαν γύρω της και παίξανε αλευροπόλεμο! 

Εκεί ήταν και το δέντρο της γης (παραλλαγή του μυθικού Άτλαντα), όπου όλο το χρόνο μέχρι τα Χριστούγεννα έκοβαν με τα πριόνια τους.

Ξαφνικά ήρθε ο Παπάς με την αγιαστούρα τους και τον αγιασμό του και τους έδιωξε όλους ξανά πίσω στα έγκατα της γης, για να ανακαλύψουν ότι το δέντρο, που τόσο τους είχε παιδέψει να το πριονίζουν, είχε επανέλθει στην αρχική του μορφή! 


Έτσι μέχρι τα επόμενα Χριστούγεννα έχουν δουλειά να κάνουν!

Για πρώτη χρονιά φέτος διοργανώθηκε στο Κόρθι αυτό το έθιμο με σκοπό να γίνει θεσμός! 

Αρκετός κόσμος από όλο το νησί βρέθηκε, και διασκέδασε με τους άτακτους επισκέπτες, γεμίζοντας κέφι και ζωή την περιοχή! 
 
η Αυγουστίνα έκανε την εκφώνηση
Το έθιμο των καλικάντζαρων είναι ένας αστικός μύθος, που έρχεται από πάρα πολύ παλιά! 



Ο λαός τους φαντάζεται με διάφορες μορφές κατά περιοχή με κοινό γνώρισμα την ασχήμια τους. «Κακομούτσουνοι» και «σιχαμένοι», «καθένας τους έχει κι από ένα κουσούρι, άλλοι στραβοί, άλλοι κουτσοί, άλλοι μονόματοι, μονοπόδαροι, στραβοπόδαροι, στραβόστομοι, στραβοπρόσωποι, στραβομούρηδες, στραβοχέρηδες, ξεπλατισμένοι, ξετσακισμένοι και κοντολογής όλα τα κουσούρια και τα σακατιλίκια του κόσμου τα βρίσκεις όλα πάνω τους». Γνωστοί και ως «Καλιβρούσιδες»
Η τροφή τους κυρίως ακάθαρτη, όσο είναι μέσα στη γη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αποστρέφονται τα εδέσματα του Δωδεκαήμερου, το αντίθετο μάλλον.
Είναι πολύ ευκίνητοι ανεβαίνουν στα δένδρα πηδούν από στέγη σε στέγη σπάζοντας κεραμίδια κάνοντας μεγάλη φασαρία. Και ότι βρουν απλωμένα τα ποδοπατούν. Άμα βρουν ευκαιρία κατεβαίνουν από τις καμινάδες στα σπίτια και μαγαρίζουν τα πάντα.

Εκτός του Δωδεκαήμερου τον υπόλοιπο χρόνο μένουν στα έγκατα της γης και πριονίζουν το δέντρο που κρατά τη γη. Βγαίνουν στην επιφάνεια κοντά στο τέλος της εργασίας τους, από το φόβο μήπως τελικά η ετοιμόρροπη γη τους πλακώσει!
Οι καλικάντζαροι φεύγουν (κατέρχονται στη γη) κατά τον αγιασμό των οικιών φωνάζοντας σε τροχαίο ρυθμό:
«Φεύγετε να φεύγωμε
έρχεται ο τρελόπαπας
με την αγιαστούρα του
και με τη βρεχτούρα του.
Μας άγιασε μας έβρεξε
και μας, μας εκατέκαψε!» ή «και θα μας μαγαρίσει»

Πραγματική Ανδριώτικη ιστορία:
Ήταν κάποτε μια οικογένεια σε ένα χωριό της Ανδρου, που είχε δυο ζωηρά παιδιά, που αγαπούσαν πολύ τα γλυκά και ιδίως τα σύκα! Τα λιγοστά γλυκά στο σπίτι ακόμη και την περίοδο των εορτών προορίζονταν περισσότερο γα τους ξένους. Αυτά ήταν κυρίως οι παστελαριές (σύκα ψημένα στο φούρνο), τα φοινίκια (μελομακάρονα), οι κουραμπιέδες και τα διάφορα του κουταλιού. Για να αποτρέψει τα παιδιά να τρώνε τα σύκα που διατηρούσαν σε ένα μεγάλο σκεπασμένο βαρέλι, ο πατέρας τους είπε ότι μέσα κρύβεται ένας καλικάντζαρος! Για να γίνει πιο πειστικός, μιας και ήταν κυνηγός, έβαλε ένα ταψί πάνω από τα σύκα, που είχε μέσα, μια ξερή προβιά λαγού.
Τα μικρά κάποια στιγμή πήγαν να πάρουν σύκα, αλλά δεν έφταναν να δουν μέσα. Έτσι λοιπόν έβαλαν το χέρι τους έπιασαν τη γούνα, και φοβήθηκαν ότι ήταν μέσα ο καλικάντζαρος και δεν το ξαναπροσπάθησαν.
 Έτσι τη γλίτωσαν τα σύκα!

πρώτη δημοσίευση Εν Άνδρω